dlamaturzysty.info

Matura 2021 z hiszpańskiego - wymagania egzaminacyjne, gramatyka

W roku 2021 matura zostanie wyjątkowo przeprowadzona na podstawie wymagań egzaminacyjnych, a nie jak w ubiegłych latach na podstawie wymagań określonych w podstawie programowej.

Poniżej aktualne wymagania z hiszpańskiego:

Spis treści

Zakres struktur gramatycznych

Poziom podstawowy i rozszerzony


POZIOM PODSTAWOWY

POZIOM ROZSZERZONY

RODZAJNIK

Użycie rodzajnika określonego, nieokreślonego i zerowego

• formy ściągnięte al, del

• rodzajnik określony użyty zamiast rzeczownika

- struktura el/la/los/las + de

Rodzajnik nijaki (artlculo neutro) lo • lo que + czasownik, np. lo que dices (znajomość bierna)

Użycie rodzajnika określonego, nieokreślonego i zerowego

• formy ściągnięte al, del

• rodzajnik określony użyty zamiast rzeczownika

- struktura el/la/los/las + de

Rodzajnik nijaki (artlculo neutro) lo

lo que + czasownik, np. lo que dices

lo de + fraza, np. lo de anoche, lo de Marla (znajomość bierna)

RZECZOWNIK

Tworzenie liczby mnogiej

• rzeczowniki posiadające tę samą formę w l. poj. i l. mn., np. el martes/los martes

Tworzenie liczby mnogiej

• rzeczowniki posiadające tę samą formę w l. poj. i l. mn., np. el martes/los martes, la crisis/las crisis, el analisis/los analisis

• kontrast znaczeniowy: liczba pojedyncza a liczba mnoga, np. esposa/esposas, interes/intereses

Rodzaj

• rodzaj naturalny, np. la madre, el padre

• rodzaj gramatyczny (umowny), np. el color, la cama; wyjątki, np. el dla, la mano, el problema

• rzeczowniki posiadające tę samą formę dla rodzaju męskiego i żeńskiego,

np. el/la estudiante, el/la periodista

• rzeczowniki rodzaju żeńskiego używane z rodzajnikiem męskim w l. poj.,

np. el agua/las aguas

Rodzaj

• rodzaj naturalny, np. la madre, el padre

• rodzaj gramatyczny (umowny), np. el color, la cama; wyjątki, np. el dla, la mano, el problema

• rzeczowniki posiadające tę samą formę dla rodzaju męskiego i żeńskiego,

np. el/la estudiante, el/la periodista

• rzeczowniki rodzaju żeńskiego używane z rodzajnikiem męskim w l. poj.,

np. el agua/las aguas, el aguila blanca/las aguilas blancas; wyjątek: el arte/las artes, np. el arte moderno/las bellas artes

• rodzaj rzeczowników oznaczających nazwy geograficzne, np. el Vistula, el Atlantico, los Pirineos

• rzeczowniki o podwójnym rodzaju, np. el/la capital, el/la corte

Skróty literowe, np. UE, EE.UU.

Potocznie używane formy skrócone, np. boli, profe

Zdrobnienia zakończone na -ito/-ita, -illo/-illa, np. casita, chiquillo (znajomość bierna)

Skróty literowe, np. UE, EE.UU., ONU

Potocznie używane formy skrócone, np. boli, profe, bocata

Zdrobnienia i zgrubienia, np. casita, mujerona, cochazo (znajomość bierna)

ZAIMEK

Zaimek osobowy

Użycie w funkcji podmiotu i dopełnienia, z przyimkiem i bez przyimka

• formy conmigo, contigo, consigo

• forma sl, np. para sl, de sl (mismo)

Forma mocna (forma tónica)

Forma nieakcentowana (forma atona)

• w połączeniu z trybem rozkazującym, z gerundio i z bezokolicznikiem

• użycie w funkcji dopełnienia bliższego i dalszego; podwójny zaimek,

np. Te lo digo. Se lo hago.

Zaimkowe powtórzenie dopełnienia (znajomość bierna)

Zaimek lo w funkcji dopełnienia, zastępujący całą frazę , np. No lo sabla. (znajomość bierna)

Użycie w funkcji podmiotu i dopełnienia, z przyimkiem i bez przyimka

• formy conmigo, contigo, consigo

• forma sl, np. para sl, de sl (mismo)

Forma mocna (forma tónica)

Forma nieakcentowana (forma atona)

• w połączeniu z trybem rozkazującym, z gerundio i z bezokolicznikiem

• użycie w funkcji dopełnienia bliższego i dalszego; podwójny zaimek,

np. Te lo digo. Se lo hago.

Zaimkowe powtórzenie dopełnienia

Zaimek lo w funkcji dopełnienia, zastępujący całą frazę, np. -ćEres vegetariano? -Lo soy.; No lo sabla.

Zaimek se

• w konstrukcjach typu se dice..., se cree...

• użycie se bez wskazania sprawcy czynności, np. Se ha estropeado el coche.

Zaimek se

• w konstrukcjach typu se dice., se cree...

• użycie se bez wskazania sprawcy czynności, np. Se ha estropeado el coche.

dativo etico, np. Se me ha caldo el florero.

Kontrast znaczeniowy między formą zwrotną i niezwrotną czasownika, np. dormir/dormirse, quedar/quedarse, cambiar/cambiarse

Kontrast znaczeniowy między formą zwrotną i niezwrotną czasownika, np. dormir/dormirse, quedar/quedarse, cambiar/cambiarse

Zaimek wskazujący i wyrażenia zaimkowe

Zaimki este, esta, ese, esa, aquel, aquella używane przydawkowo i rzeczownikowo, np. Este chico es muy simpatico, pero ese no me cae bien.

Zaimki neutralne esto, eso Użycie wyrażeń a eso de..., esto es...

Zaimki este, esta, ese, esa, aquel, aquella używane przydawkowo i rzeczownikowo, np. Este chico es muy simpatico, pero ese no me cae bien.

Zaimki neutralne esto, eso, aquello Użycie wyrażeń a eso de..., esto es..., ć Y eso?

Zaimek dzierżawczy

Forma nieakcentowana (forma atona) Forma mocna (forma tónica)

• użycie rzeczownikowe, np. Su casa es moderna y la nuestra es vieja.

Forma nieakcentowana (forma atona)

Forma mocna (forma tónica)

• użycie rzeczownikowe, np. Su casa es moderna y la nuestra es vieja.

• specjalne znaczenie form mocnych

w połączeniu z rodzajnikiem, np. La cocina no es lo mlo. Saludos a los tuyos. (znajomość bierna)

Zaimek nieokreślony i ilościowy

Zaimki np. algo, alguien, alguno, nada, nadie, ninguno, bastante, demasiado, todo, otro, cada, cualquiera

• formy skrócone un, algun, ningun, cualquier

Zaimki np. algo, alguien, alguno, nada, nadie, ninguno, bastante, demasiado, todo,

otro, cada, cierto, tal, cualquiera,

quienquiera, dondequiera

• formy skrócone un, algun, ningun, cualquier

Użycie zaimków:

alguno w znaczeniu przeczącym

algo jako ekwiwalent un poco

nada de jako ekwiwalent ni hablar

todo + przymiotnik jako ekwiwalent muy (znajomość bierna)

Zaimki uno/una + czasownik, np. uno puede..., una cree...

Zaimek liczebny ambos,-as

Zaimek względny, pytajny i wykrzyknikowy

Użycie que, quien, donde, cuando, cuanto, cual, como w funkcji zaimka pytajnego (akcent graficzny) i względnego

• użycie w połączeniu z przyimkiem Użycie zaimków wykrzyknikowych, np. que, cuanto, cómo

Użycie que, quien, donde, cuando, cuanto, cual, como w funkcji zaimka pytajnego (akcent graficzny) i względnego

• użycie w połączeniu z przyimkiem Użycie zaimków wykrzyknikowych, np. que, cuanto, cómo, quien Użycie el que/el cual i lo que/lo cual Użycie zaimka cuyo

LICZEBNIK

Liczebniki główne

• rodzaj męski i żeński liczebników od 200 do 900, np. doscientos euros, quinientas personas

• użycie cien (ciento), mil, millón Liczebniki porządkowe (od 1 do 10)

• rodzaj męski i żeński

• formy skrócone primer, tercer Najczęściej używane liczebniki ułamkowe np. un cuarto, medio; zbiorowe, np. una docena, i mnożne, np. el doble

Liczebniki główne

• rodzaj męski i żeński liczebników od 200 do 900, np. doscientos euros, quinientas personas

• użycie cien (ciento), mil, millón Liczebniki porządkowe (od 1 do 10)

• rodzaj męski i żeński

• formy skrócone primer, tercer Liczebniki ułamkowe np. un cuarto, medio; zbiorowe, np. una decena, una docena, el centenar, i mnożne, np. el doble, el triple

PRZYMIOTNIK

Liczba i rodzaj przymiotnika

• przymiotniki posiadające tę samą formę dla rodzaju męskiego i żeńskiego,

np. joven, elegante, marrón

• zgodność przymiotnika z liczbą i rodzajem wyrazów określanych, np. unos chicos altos

• formy skrócone, np. buen, mal, gran, san

Liczba i rodzaj przymiotnika

• przymiotniki posiadające tę samą formę dla rodzaju męskiego i żeńskiego,

np. joven, elegante, marrón

• zgodność przymiotnika z liczbą i rodzajem wyrazów określanych, np. . unos chicos altos, madre y padre simpaticos

• formy skrócone, np. buen, mal, gran, san


Przymiotniki złożone, np. malpensado, agridulce, azul marino, boquiabierto

Stopniowanie

• formy nieregularne

superlativo absoluto

Konstrukcje porównawcze tan... como.; mas/menos... que/de...

Zdrobnienia (-ito/-ita, -illo/-illa), np. pequenito, flaquillo (znajomość bierna)

Miejsce przymiotnika w zdaniu; konsekwencje semantyczne i stylistyczne, np. un pobre hombre / un hombre pobre Stopniowanie

• formy nieregularne

superlativo absoluto

adjetivos con valor superlativo,

np. estupendo, fantastico, horroroso

Konstrukcje porównawcze tan... como.; igual de... que...; mas/menos... que/de...; igual de/que... (igual de tonto, igual que tu)

Zdrobnienia i zgrubienia, np. guapito, flaquillo, guapetón (znajomość bierna) Rekcja przyimkowa przymiotników, np. respetuoso con, especializado en, orgulloso de, sordo a, bueno para

PRZYSŁÓWEK I WYRAŻENIA PRZYSŁÓWKOWE

Przysłówki zakończone na -mente Przysłówki i wyrażenia przysłówkowe miejsca, czasu, sposobu, twierdzenia, przeczenia, ilości, wyrażające wątpliwość; przysłówki liczebne, przysłówki pytajne

Formy skrócone (tan)

Stopniowanie; formy nieregularne Podwójne zaprzeczenie, np. No hay nadie. Miejsce przysłówka w zdaniu, np. muy bonito, hablar bien

Przysłówki zakończone na -mente Przysłówki i wyrażenia przysłówkowe miejsca, czasu, sposobu, twierdzenia, przeczenia, ilości, wyrażające wątpliwość; przysłówki liczebne, przysłówki pytajne Przysłówki miejsca i czasu w połączeniu z rzeczownikiem, np. calle arriba, siglos atras

Formy skrócone (tan)

Stopniowanie; formy nieregularne Podwójne zaprzeczenie, np. No hay nadie. Miejsce przysłówka w zdaniu, np. muy bonito, hablar bien

PRZYIMEK I WYRAŻENIA PRZYIMKOWE

Przyimki i wyrażenia przyimkowe

Przyimki i wyrażenia przyimkowe

CZASOWNIK

Formy koniugacyjne czasowników regularnych oraz częściowo i całkowicie nieregularnych

Morfologia i użycie czasów trybu oznajmującego: Presente, Preterito Perfecto, Preterito Indefinido, Preterito Imperfecto, Preterito Pluscuamperfecto, Futuro Imperfecto

Morfologia i użycie czasu trybu łączącego Presente de subjuntivo Morfologia i użycie czasów trybu łączącego Preterito Perfecto, Preterito Imperfecto (znajomość bierna)

Morfologia i użycie trybów: rozkazującego (Imperativo) oraz przypuszczającego (Condicional Simple)

Czasowniki zwrotne

Czasowniki typu gustar, parecer, doler

Najczęściej używane czasowniki ułomne i tzw. verbos impersonales, np. soler, llover,

nevar

Strona bierna (w ograniczonym zakresie), np. America fue descubierta por Colón.

Estas casas han sido construidas hace poco.

Użycie czasowników ser, estar i haber

ser. identyfikacja osoby lub przedmiotu; określenie narodowości, zawodu, pochodzenia, materiału, czasu, miejsca, cechy przedmiotu i osoby

• konstrukcja ser + przymiotnik + que, np. Es posible que...

estar: określenie lokalizacji w przestrzeni, w czasie; określenie stanu, ceny, temperatury

estar + participio pasado (rezultat czynności lub procesu)

estar de + rzeczownik, np. estar de moda, estar de vacaciones

• kontrastywne użycie estar i haber dla określenia lokalizacji i/lub istnienia

• kontrastywne użycie ser i estar

- ser/estar + przymiotnik, np. ser/estar triste

Morfologia i użycie czasów trybu oznajmującego: Presente, Preterito Perfecto, Preterito Indefinido, Preterito Imperfecto, Preterito Pluscuamperfecto, Futuro Imperfecto, Futuro Perfecto Morfologia i użycie czasów trybu łączącego (Subjuntivo): Presente, Preterito Perfecto, Preterito Imperfecto, Preterito Pluscuamperfecto

Morfologia i użycie trybów: rozkazującego (Imperativo) oraz przypuszczającego (Condicional Simple, Condicional Compuesto) Czasowniki zwrotne Czasowniki typu gustar, parecer, doler Czasowniki ułomne i tzw. verbos impersonales, np. soler, concernir, llover, nevar, tronar, granizar Strona bierna

• kontrast między ser/estar + participio pasado

pasiva refleja

Użycie czasowników ser, estar i haber

ser. identyfikacja osoby lub przedmiotu; określenie narodowości, zawodu, pochodzenia, materiału, czasu, miejsca, cechy przedmiotu i osoby

• konstrukcja ser + przymiotnik + que,

np. Es posible que...

estar: określenie lokalizacji w przestrzeni, w czasie; określenie stanu, ceny, temperatury

estar + participio pasado (rezultat czynności lub procesu)

estar de + rzeczownik, np. estar de moda, estar de vacaciones

• kontrastywne użycie estar i haber dla określenia lokalizacji i/lub istnienia

• kontrastywne użycie estar + przymiotnik/ przysłówek, np. estar bueno/bien

• kontrastywne użycie ser i estar

- ser/estar + przymiotnik, np. ser/estar triste

Formy bezosobowe

Bezokolicznik

• konstrukcja al + bezokolicznik

Gerundio

• użycie w peryfrazie estar + gerundio

• użycie w konstrukcji pasarse x tiempo + gerundio

• użycie przysłówkowe, np. Me miraba sonriendo.

Participio pasado

• użycie w funkcji przymiotnika

Rekcja przyimkowa czasowników,

np. jugar a, entrar en, despedirse de

Bezokolicznik

• konstrukcja al + bezokolicznik

• użycie z czasownikami ver i oir, np. La vi salir. Le o\ cantar.

• konstrukcja de + bezokolicznik w znaczeniu warunku

• bezokolicznik czasu przeszłego (Infinitivo Compuesto)

Gerundio

• użycie w peryfrazie estar + gerundio

• użycie w konstrukcji pasarse x tiempo + gerundio

• użycie przysłówkowe, np. Me miraba sonriendo.

Participio pasado

• użycie w funkcji przymiotnika

participio absoluto, np. Una vez terminada la clase...

Rekcja przyimkowa czasowników;

konsekwencje semantyczne, np. ir a/hacia, hablar sobre/de/en

PERYFRAZA WERBALNA

Z bezokolicznikiem, np. acabar de, dejar de, empezar a, haber que, ir a, ponerse a, tener que, volver a; llevar sin, seguir sin (jako formy przeczące peryfrazy z gerundio)

Z gerundio: estar, llevar, seguir

Z bezokolicznikiem, np. acabar de, deber de, dejar de, echar(se) a, empezar a, haber que,

haber de, ir a, llegar a, pasar a, ponerse a, romper a, tener que, volver a, llevar sin, seguir sin (jako formy przeczące peryfrazy z gerundio)

Z gerundio: np. acabar, andar, estar, llevar, ir, quedarse, salir, seguir, continuar, venir

Z participio pasado: andar, dar por, dejar, ir, llevar, quedar(se), seguir, tener

SKŁADNIA

Zdanie oznajmujące: twierdzące i przeczące

Zdanie pytające: bezpośrednie i pośrednie

Zdanie rozkazujące

Zdanie wykrzyknikowe z que, cómo, cuanto/ cuanta

Zdanie współrzędnie złożone: łączne, rozłączne, przeciwstawne, wynikowe Zdanie podrzędnie złożone:

• podmiotowe i dopełnieniowe (z trybem oznajmującym Indicativo, łączącym Subjuntivo i z bezokolicznikiem)

• przydawkowe (z trybem Indicativo i Subjuntivo)

• okolicznikowe czasu, przyczyny, celu (z trybem Indicativo i Subjuntivo)

Zdania warunkowe: warunek odnoszący się do przyszłości i teraźniejszości.

Zgodność czasów w mowie zależnej, w zdaniach odnoszących się do teraźniejszości, przeszłości i przyszłości Spójniki najczęściej używane w wyżej wymienionych typach zdań Odnośniki tekstualne, np. entonces, as! que, por tanto.

Zdanie oznajmujące: twierdzące i przeczące

Zdanie pytające: bezpośrednie i pośrednie

Zdanie rozkazujące

Zdanie wykrzyknikowe z que, cómo, cuanto/ cuanta

Zdanie współrzędnie złożone: łączne, rozłączne, przeciwstawne, wynikowe Zdanie podrzędnie złożone:

• podmiotowe i dopełnieniowe (z trybem oznajmującym Indicativo, łączącym Subjuntivo i z bezokolicznikiem)

• przydawkowe (z trybem Indicativo i Subjuntivo)

• okolicznikowe czasu, przyczyny, celu, przyzwolenia (z trybem Indicativo i Subjuntivo)

Wszystkie typy zdań warunkowych

Zgodność czasów w mowie zależnej, w zdaniach podrzędnych wszystkich typów;

Spójniki używane w wyżej wymienionych typach zdań

Odnośniki tekstualne, np. entonces, as! que, por (lo) tanto, por lo que, de ahi que.


W tekstach na rozumienie ze słuchu oraz rozumienie tekstów pisanych mogą wystąpić środki gramatyczne spoza powyższej listy. Znajomość takich środków nie będzie jednak warunkowała poprawnego rozwiązania zadań egzaminacyjnych.

Poziom dwujęzyczny

RODZAJNIK

1. Użycie rodzajnika określonego, nieokreślonego i zerowego

• formy ściągnięte al, del

• rodzajnik określony użyty zamiast rzeczownika - struktura el/la/los/las + de

2. Rodzajnik nijaki (artlculo neutro) lo

lo que + czasownik, np. lo que dices

lo de + fraza, np. lo de anoche, lo de Marla

lo + przymiotnik/przysłówek + que + fraza, np. lo bonita que es Granada; lo mucho que te quiero; lo bien que habla espanol

a lo /a la + rzeczownik/przymiotnik, np. bigote a lo Dali, callos a la madrilena

3. Sustantywizacja różnych części mowy przez dodanie rodzajnika:

• czasownika, np. el comer

• przymiotnika, np. el verde, lo interesante

• przysłówka, np. el mal, el sl, los noes

• liczebnika, np. un cinco, los dos

• zaimka pytajnego, np. el cómo, un porque

RZECZOWNIK

1. Tworzenie liczby mnogiej

• liczba mnoga rzeczowników złożonych,

np. el paraguas/los paraguas, coche cama/coches cama

• rzeczowniki posiadające tę samą formę w l. poj. i l. mn., np. el martes/los martes, la crisis/las crisis, el analisis/los analisis

• kontrast znaczeniowy: liczba pojedyncza a liczba mnoga, np. esposa/esposas, interes/intereses

2. Rodzaj

• rodzaj naturalny, np. la madre, el padre

• rodzaj gramatyczny (umowny), np. el color, la cama; wyjątki, np. el dla, la mano, el problema

• rzeczowniki posiadające tę samą formę dla rodzaju męskiego i żeńskiego, np. el/la estudiante, el/la periodista

• rzeczowniki rodzaju żeńskiego używane z rodzajnikiem męskim w l. poj., np. el aguila blanca/las aguilas blancas;

wyjątek: el arte/las artes, np. el arte moderno/las bellas artes

• rodzaj rzeczowników oznaczających nazwy geograficzne, np. el Vistula, el Atlantico, los Pirineos

• rzeczowniki o podwójnym rodzaju, np. el/la capital, el/la corte

3. Skróty literowe, np. Pza., Avda., UE, EE.UU., ONU, PSOE

4. Potocznie używane formy skrócone np. boli, profe, bocata, secre

5. Zdrobnienia i zgrubienia, np. casita, panecillo, motorcito, mujerona, cochazo, amigote

• przyrostki i ich znaczenie

• wartość semantyczna i stylistyczna zgrubień i zdrobnień ZAIMEK

ZAIMEK OSOBOWY

1. Użycie w funkcji podmiotu i dopełnienia, z przyimkiem i bez przyimka

• formy conmigo, contigo, consigo

• forma sl, np. para sl, de sl (mismo)

2. Forma mocna (forma tónica)

3. Forma nieakcentowana (forma atona)

• w połączeniu z trybem rozkazującym, z gerundio i z bezokolicznikiem

• użycie w funkcji dopełnienia bliższego i dalszego; podwójny zaimek, np. Te lo digo. Se lo hago.

4. Zaimkowe powtórzenie dopełnienia

5. Zaimek lo w funkcji dopełnienia, zastępujący całą frazę, np. -^Eres vegetariano? - Lo soy.; No lo sabla.

6. Specyficzne znaczenie zaimków la, las (tzw. femenino sin referenda) w wyrażeniach typu: no tenerlas todas consigo, arreglarselas, pasarlas negras itd.

7. Zaimek se

• w konstrukcjach typu se dice..., se cree...

• użycie se bez wskazania sprawcy czynności, np. Se ha estropeado el coche.

dativo etico, np. Se me ha caldo el florero.

dativo de interes, np. jCuidado!, no se me caiga. No te me enfermes.

8. Kontrast znaczeniowy między formą zwrotną i niezwrotną czasownika, np. dormir/dormirse, quedar/quedarse, cambiar/cambiarse

ZAIMEK WSKAZUJĄCY I WYRAŻENIA ZAIMKOWE

1. Zaimki este, esta, ese, esa, aquel, aquella używane przydawkowo i rzeczownikowo, np. Este chico es muy simpatico, pero ese no me cae bien.

2. Zaimki neutralne esto, eso, aquello

• zaimek esto/eso/aquello + de/que + fraza, np. Eso de levantarme temprano no me gusta nada. Aquello que me dijiste ayer no es verdad.

3. Użycie wyrażeń a eso de..., esto es..., ć Yeso?

4. Emfatyczne użycie zaimka wskazującego, także w znaczeniu despektywnym, np. Yesa, ćque se cree? ?ćHas oldo que ha dicho el imbecil este?

ZAIMEK DZIERŻAWCZY

1. Forma nieakcentowana (forma atona)

2. Forma mocna (forma tónica)

• użycie rzeczownikowe, np. Su casa es moderna y la nuestra es vieja.

• specjalne znaczenie form mocnych w połączeniu z rodzajnikiem, np. La cocina no es lo mio. Saludos a los tuyos.

ZAIMEK NIEOKREŚLONY I ILOŚCIOWY

1. Zaimki np. algo, alguien, alguno, nada, nadie, ninguno, bastante, demasiado, todo, otro, cada, cierto, tal, cualquiera, quienquiera, dondequiera

• formy skrócone un, algun, ningun, cualquier

2. Użycie zaimków:

alguno w znaczeniu przeczącym

algo jako ekwiwalent un poco

nada de jako ekwiwalent ni hablar

todo + przymiotnik jako ekwiwalent muy

3. Kontrastowe użycie todo un/el + rzeczownik, np. todo un problema/todo el problema

4. Zaimki uno/una + czasownik, np. uno puede..., una cree...

5. Zaimek liczebny ambos,-as

ZAIMEK WZGLĘDNY, PYTAJNY I WYKRZYKNIKOWY

1. Użycie que, quien, donde, cuando, cuanto, cual, como w funkcji zaimka pytajnego (akcent graficzny) i względnego

• użycie w połączeniu z przyimkiem

2. Użycie zaimków wykrzyknikowych, np. que, cuanto, cómo, quien

3. Użycie cuanto w znaczeniu todo lo que, np. Vinieron cuantos pudieron.

4. Użycie el que/el cual i lo que/lo cual

5. Użycie zaimka cuyo

LICZEBNIK

1. Liczebniki główne

• rodzaj męski i żeński liczebników od 200 do 900, np. doscientos euros, quinientas personas

• użycie cien (ciento), mil, millón

2. Liczebniki porządkowe

• rodzaj męski i żeński

• formy skrócone primer, tercer

3. Liczebniki ułamkowe np. un cuarto, medio; zbiorowe, np. una decena, una docena, el centenar, i mnożne, np. el doble, el triple

PRZYMIOTNIK

1. Liczba i rodzaj przymiotnika

• przymiotniki posiadające tę samą formę dla rodzaju męskiego i żeńskiego, np. joven, elegante, marrón

• zgodność przymiotnika z liczbą i rodzajem wyrazów określanych, np. madre y padre simpaticos

• formy skrócone, np. buen, mal, gran, san

2. Przymiotniki złożone, np. malpensado, agridulce, azul marino, boquiabierto

3. Miejsce przymiotnika w zdaniu; konsekwencje semantyczne i stylistyczne, np. un pobre hombre / un hombre pobre

4. Struktura el/la + przymiotnik + de + rzeczownik, np. el tonto de mi hermano

5. Stopniowanie

• formy nieregularne

superlativo absoluto

adjetivos con valor superlativo, np. estupendo, fantastico, horroroso

6. Konstrukcje porównawcze tan... como.; igual de... que...; mas/menos... que/de...; igual de/que... (igual de tonto, igual que tu)

7. Zdrobnienia i zgrubienia, np. guapito, chiquillo, guapetón, feucho, buenazo

• przyrostki i ich znaczenie

8. Rekcja przyimkowa przymiotników, np. respetuoso con, especializado en, orgulloso de, sordo a, bueno para

PRZYSŁÓWEK I WYRAŻENIA PRZYSŁÓWKOWE

1. Przysłówki zakończone na -mente; jednoczesne użycie dwóch takich przysłówków

2. Przysłówki i wyrażenia przysłówkowe miejsca, czasu, sposobu, twierdzenia, przeczenia, ilości, wyrażające wątpliwość; przysłówki liczebne, przysłówki pytajne

3. Przysłówki miejsca i czasu w połączeniu z rzeczownikiem, np. calle arriba, siglos atras

4. Formy skrócone (tan)

5. Stopniowanie; formy nieregularne

6. Podwójne zaprzeczenie, np. No hay nadie.

7. Przysłówek muy w połączeniu z częściami mowy innymi niż przymiotnik i przysłówek i/lub z wyrażeniem przyimkowym, np. muy amigo mio, muy por la manana

8. Miejsce przysłówka w zdaniu, np. muy bonito, hablar bien

PRZYIMEK I WYRAŻENIA PRZYIMKOWE

1. Przyimki określające miejsce, kierunek, odległość, czas; przyimki przyczyny, sposobu itd; ich wartość semantyczna

2. Wyrażenia przyimkowe

3. Podwójne przyimki, np. a por, para con, de entre CZASOWNIK

1. Formy koniugacyjne czasowników regularnych oraz częściowo i całkowicie nieregularnych

2. Morfologia i użycie czasów trybu oznajmującego: Presente, Preterito Perfecto, Preterito Indefinido, Preterito Imperfecto, Preterito Pluscuamperfecto, Futuro Imperfecto, Futuro Perfecto, Presente Histórico (użycie w mowie potocznej, wartości stylistyczne)

3. Morfologia i użycie czasów trybu łączącego (Subjuntivo): Presente, Preterito Perfecto, Preterito Imperfecto, Preterito Pluscuamperfecto, Futuro Imperfecto, Futuro Perfecto

• stylistyczne użycie Subjuntivo, np. Como dijera nuestro profesor...

4. Morfologia i użycie trybów: rozkazującego (Imperativo) oraz przypuszczającego (Condicional Simple, Condicional Compuesto)

5. Czasowniki zwrotne

6. Czasowniki typu gustar, parecer, doler

7. Czasowniki ułomne i tzw. verbos impersonales, np soler, concernir, abolir, llover, nevar, tronar, granizar

8. Strona bierna

• kontrast między ser/estar + participio pasado

pasiva refleja

9. Użycie czasowników ser, estar i haber

ser. identyfikacja osoby lub przedmiotu; określenie narodowości, zawodu, pochodzenia, materiału, czasu, miejsca, cechy przedmiotu i osoby

• konstrukcja ser + przymiotnik + que, np. Es posible que...

• konstrukcje emfatyzujące, np. Fue en Malaga donde tuvimos el accidente. Es ella quien lo dijo.

estar: określenie lokalizacji w przestrzeni, w czasie; określenie stanu, ceny, temperatury

estar + participio pasado (rezultat czynności lub procesu)

estar de + rzeczownik, np. estar de moda, estar de vacaciones

• kontrastywne użycie estar i haber dla określenia lokalizacji i/lub istnienia

• kontrastywne użycie estar + przymiotnik/przysłówek, np. estar bueno/bien

• kontrastywne użycie ser i estar

- ser/estar + przymiotnik, np. ser/estar triste; użycie przenośne i potoczne, np. ser/estar pez, ser/estar verde, ser/estar joven

- ser/estar de + rzeczownik oznaczający zawód, np. ser/estar de camarero

10. Bezokolicznik

• konstrukcja al + bezokolicznik

• użycie w znaczeniu rozkazującym, np. jA comer!

• z czasownikami ver i oir, np. La vi salir. Le o! cantar.

• konstrukcja de + bezokolicznik w znaczeniu warunku

• bezokolicznik czasu przeszłego (Infinitivo Compuesto)

11. Gerundio

• użycie w peryfrazie estar + gerundio

• użycie w konstrukcji pasarse x tiempo + gerundio

• użycie przysłówkowe, np. Me miraba sonriendo.

gerundio compuesto

12. Participio pasado

• użycie w funkcji przymiotnika

participio absoluto, np. Una vez terminada la clase... Hechos todos los deberes...

• podwójne imiesłowy, np. elegido/electo; abstrafdo/abstracto; freido/frito

13. Rekcja przyimkowa czasowników; konsekwencje semantyczne, np. ir a/hacia, hablar sobre/de/en

PERYFRAZA WERBALNA

1. Z bezokolicznikiem, np. acabar de, dar(le a uno) por, deber de, dejar de, echar(se) a, empezar a, haber que, haber de, ir a, llegar a, pasar a, ponerse a, romper a, tener que, volver a, venir a; llevar sin, seguir sin (jako formy przeczące peryfrazy z gerundio)

2. Z gerundio: np. acabar, andar, estar, llevar, ir, quedarse, salir, seguir, continuar, venir

3. Z participio pasado: andar, dar por, dejar, ir, llevar, quedar(se), seguir, tener

SKŁADNIA

1. Zdanie oznajmujące: twierdzące i przeczące

2. Zdanie pytające: bezpośrednie i pośrednie

3. Zdanie rozkazujące (z czasownikiem w trybie rozkazującym, z bezokolicznikiem i z czasownikiem w Futuro Imperfecto)

4. Zdanie wykrzyknikowe z que, cómo, cuanto/-a, quien + Imperfecto de Subjuntivo

5. Zdanie współrzędnie złożone: łączne, rozłączne, przeciwstawne, wynikowe

6. Zdanie podrzędnie złożone:

• podmiotowe i dopełnieniowe (z trybem oznajmującym Indicativo, łączącym Subjuntivo i z bezokolicznikiem)

• przydawkowe (z trybem Indicativo i Subjuntivo)

• okolicznikowe (z trybem Indicativo i Subjuntivo)

7. Wszystkie typy zdań warunkowych

8. Zgodność czasów w mowie zależnej, w zdaniach podrzędnych wszelkich typów; połączenie mowy zależnej i niezależnej w tej samej wypowiedzi.

9. Tryb łączący Subjuntivo w zdaniach wtrąconych, np. que yo sepa

10. Spójniki używane w wyżej wymienionych typach zdań

11. Odnośniki tekstualne, np. entonces, as! que, por (lo) tanto, por lo que, de ahi que



Poziom językowy wypowiedzi pisemnych

Oczekiwany średni poziom biegłości językowej (w skali ESOKJ), w tym zakresu środków językowych w wypowiedziach pisemnych, odpowiada:

• na poziomie podstawowym - poziomowi A2+ (B1 w zakresie rozumienia wypowiedzi)

• na poziomie rozszerzonym - poziomowi B1+ (B2 w zakresie rozumienia wypowiedzi)

• na poziomie dwujęzycznym - poziomowi B2+ (C1 w zakresie rozumienia wypowiedzi).

Szczegółowe wymagania egzaminacyjne

III etap edukacyjny, poziom III.0

Uwaga

(**) dwoma gwiazdkami oznaczono wymagania, których opanowanie będzie sprawdzane w części ustnej egzaminu maturalnego, nieobowiązkowej w 2021 r. 
Przystąpić do niej mogą osoby, którym wynik z części ustnej jest potrzebny w postępowaniu rekrutacyjnym do szkoły wyższej za granicą.

1. Zdający posługuje się bardzo podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:

1) człowiek (np. dane personalne, wygląd zewnętrzny, uczucia i emocje, zainteresowania);

2) dom (np. miejsce zamieszkania, opis domu, pomieszczeń domu i ich wyposażenia);

3) szkoła (np. przedmioty nauczania, życie szkoły);

4) praca (np. popularne zawody i związane z nimi czynności, miejsce pracy);

5) życie rodzinne i towarzyskie (np. członkowie rodziny, koledzy, przyjaciele, czynności życia codziennego, formy spędzania czasu wolnego);

6) żywienie (np. artykuły spożywcze, posiłki, lokale gastronomiczne);

7) zakupy i usługi (np. rodzaje sklepów, towary, sprzedawanie i kupowanie, korzystanie z usług);

8) podróżowanie i turystyka (np. środki transportu, orientacja w terenie, informacja turystyczna, zwiedzanie);

9) kultura (np. dziedziny kultury, uczestnictwo w kulturze);

10) sport (np. popularne dyscypliny sportu, sprzęt sportowy, imprezy sportowe);

11) zdrowie (np. samopoczucie, choroby, ich objawy i leczenie);

12) technika (np. korzystanie z podstawowych urządzeń technicznych);

13) świat przyrody (np. pogoda, rośliny i zwierzęta, krajobraz);

14) elementy wiedzy o krajach obszaru nauczanego języka oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu międzykulturowego oraz tematyki integracji europejskiej.

2. Zdający rozumie ze słuchu bardzo proste, krótkie wypowiedzi (np. instrukcje, komunikaty, rozmowy) artykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka:

1) reaguje na polecenia;

2) określa główną myśl tekstu;

3) znajduje w tekście określone informacje;

4) określa intencje nadawcy/autora tekstu;

5) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, sytuację, uczestników).

3. Zdający rozumie krótkie, proste wypowiedzi pisemne (np. napisy informacyjne, listy, ulotki reklamowe, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy i proste teksty narracyjne):

1) określa główną myśl tekstu;

2) znajduje w tekście określone informacje;

3) określa intencje nadawcy/autora tekstu;

4) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę, formę tekstu).

**4. Zdający tworzy bardzo krótkie, proste i zrozumiałe wypowiedzi ustne:

1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca i czynności;

2) opowiada o wydarzeniach życia codziennego;

3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;

4) opisuje swoje upodobania;

5) wyraża swoje opinie i uczucia;

6) przedstawia intencje i plany na przyszłość.

5. Zdający tworzy bardzo krótkie, proste i zrozumiałe wypowiedzi pisemne w formie prostych wyrażeń i zdań (np. wiadomość, e-mail, krótki opis):

1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca i czynności;

2) opisuje wydarzenia życia codziennego;

3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;

4) opisuje swoje upodobania;

5) wyraża swoje opinie i uczucia;

6) opisuje intencje i plany na przyszłość.

**6. Zdający reaguje ustnie w prosty i zrozumiały sposób, w typowych sytuacjach:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia siebie i inne osoby, wita się i żegna, udziela podstawowych informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) stosuje formy grzecznościowe;

3) uzyskuje i przekazuje proste informacje i wyjaśnienia;

4) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

5) wyraża swoje opinie i życzenia, pyta o opinie i życzenia innych;

6) wyraża swoje emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie);

7) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby;

8) prosi o powtórzenie bądź wyjaśnienie (sprecyzowanie) tego, co powiedział rozmówca.

7. Zdający reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. e-mail, wiadomość) w typowych sytuacjach:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia siebie i inne osoby, udziela podstawowych informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) uzyskuje i przekazuje proste informacje i wyjaśnienia (np. wypełnia formularz);

3) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

4) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby.

8. Zdający przetwarza tekst **ustnie lub pisemnie:

1) przekazuje informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. mapach, symbolach, piktogramach);

2) przekazuje w języku polskim główne myśli lub wybrane informacje z prostego tekstu w języku obcym.

9. Zdający dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. poprawianie błędów).

10. Zdający stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, rozumienie tekstu zawierającego nieznane słowa i zwroty) i strategie kompensacyjne (np. opis, zastąpienie innym wyrazem) w przypadku, gdy nie zna lub nie pamięta jakiegoś wyrazu.

11. Zdający posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

III etap edukacyjny, poziom III.1

1. Zdający posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:

1) człowiek (np. dane personalne, wygląd zewnętrzny, cechy charakteru, uczucia i emocje, zainteresowania);

2) dom (np. miejsce zamieszkania, opis domu, pomieszczeń domu i ich wyposażenia);

3) szkoła (np. przedmioty nauczania, życie szkoły);

4) praca (np. popularne zawody i związane z nimi czynności, miejsce pracy);

5) życie rodzinne i towarzyskie (np. okresy życia, członkowie rodziny, koledzy, przyjaciele, czynności życia codziennego, formy spędzania czasu wolnego, święta i uroczystości, styl życia, konflikty i problemy);

6) żywienie (np. artykuły spożywcze, posiłki i ich przygotowywanie, lokale gastronomiczne);

7) zakupy i usługi (np. rodzaje sklepów, towary, sprzedawanie i kupowanie, korzystanie z usług, reklama);

8) podróżowanie i turystyka (np. środki transportu, orientacja w terenie, hotel, informacja turystyczna, wycieczki, zwiedzanie);

9) kultura (np. dziedziny kultury, twórcy i ich dzieła, uczestnictwo w kulturze, media);

10) sport (np. dyscypliny sportu, sprzęt sportowy, imprezy sportowe, sport wyczynowy);

11) zdrowie (np. higieniczny tryb życia, samopoczucie, choroby, ich objawy i leczenie, uzależnienia);

12) nauka i technika (np. odkrycia naukowe, wynalazki, obsługa i korzystanie z podstawowych urządzeń technicznych, technologie informacyjno-komunikacyjne);

13) świat przyrody (np. pogoda, rośliny i zwierzęta, krajobraz, zagrożenie i ochrona środowiska naturalnego, klęski żywiołowe);

14) życie społeczne (np. konflikty i problemy społeczne, przestępczość);

15) elementy wiedzy o krajach obszaru nauczanego języka oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu międzykulturowego oraz tematyki integracji europejskiej.

2. Zdający rozumie ze słuchu proste, krótkie, typowe wypowiedzi (np. instrukcje, komunikaty, ogłoszenia, rozmowy) artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka:

1) reaguje na polecenia;

2) określa główną myśl tekstu;

3) znajduje w tekście określone informacje;

4) określa intencję nadawcy/autora tekstu;

5) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, sytuację, uczestników);

6) w podstawowym zakresie rozróżnia formalny i nieformalny styl wypowiedzi.

3. Zdający rozumie proste wypowiedzi pisemne (np. napisy informacyjne, listy, broszury, ulotki reklamowe, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, instrukcje obsługi, proste artykuły prasowe i teksty narracyjne):

1) określa główną myśl tekstu;

2) określa główną myśl poszczególnych części tekstu;

3) znajduje w tekście określone informacje;

4) określa intencje nadawcy/autora tekstu;

5) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę, formę tekstu);

6) rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu;

7) w podstawowym zakresie rozróżnia formalny i nieformalny styl wypowiedzi.

**4. Zdający tworzy krótkie, proste i zrozumiałe wypowiedzi ustne:

1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca, zjawiska i czynności;

2) opowiada o wydarzeniach życia codziennego;

3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;

4) relacjonuje wydarzenia z przeszłości;

5) wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia;

6) przedstawia opinie innych osób;

7) przedstawia intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;

8) opisuje doświadczenia swoje i innych osób;

9) w podstawowym zakresie stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

5. Zdający tworzy krótkie, proste i zrozumiałe wypowiedzi pisemne (np. wiadomość, e-mail, krótki list prywatny):

1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca, zjawiska i czynności;

2) opisuje wydarzenia życia codziennego;

3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;

4) relacjonuje wydarzenia z przeszłości;

5) wyraża i uzasadnia swoje poglądy, uczucia;

6) przedstawia opinie innych osób;

7) opisuje intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;

8) opisuje doświadczenia swoje i innych osób;

9) w podstawowym zakresie stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

** 6. Zdający reaguje ustnie w sposób zrozumiały w typowych sytuacjach:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia siebie i inne osoby, wita się i żegna, udziela podstawowych informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę;

3) stosuje formy grzecznościowe;

4) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;

5) prowadzi proste negocjacje w typowych sytuacjach życia codziennego (np. wymiana zakupionego towaru);

6) proponuje, przyjmuje i odrzuca propozycje i sugestie;

7) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

8) wyraża swoje opinie, intencje, preferencje i życzenia, pyta o opinie, preferencje i życzenia innych, zgadza się, sprzeciwia się;

9) wyraża swoje emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie);

10) prosi o radę i udziela rady;

11) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby;

12) wyraża skargę, przeprasza, przyjmuje przeprosiny;

13) prosi o powtórzenie bądź wyjaśnienie (sprecyzowanie) tego, co powiedział rozmówca.

7. Zdający reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. e-mail, wiadomość, krótki list prywatny) w typowych sytuacjach:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia siebie i inne osoby, udziela podstawowych informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia (np. wypełnia formularz);

3) prowadzi proste negocjacje w typowych sytuacjach życia codziennego (np. uzgadnianie formy spędzania czasu);

4) proponuje, przyjmuje i odrzuca propozycje i sugestie;

5) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

6) wyraża swoje opinie, intencje, preferencje i życzenia, pyta o opinie, preferencje i życzenia innych, zgadza się, sprzeciwia się;

7) wyraża swoje emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie);

8) prosi o radę i udziela rady;

9) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby;

10) wyraża skargę, przeprasza, przyjmuje przeprosiny.

8. Zdający przetwarza tekst **ustnie lub pisemnie:

1) przekazuje w języku obcym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) oraz tekstach obcojęzycznych;

2) przekazuje w języku polskim główne myśli lub wybrane informacje z tekstu w języku obcym;

3) przekazuje w języku obcym informacje sformułowane w języku polskim.

9. Zdający dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. poprawianie błędów).

10. Zdający stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, rozumienie tekstu zawierającego nieznane słowa i zwroty) i strategie kompensacyjne (np. zastąpienie innym wyrazem, opis, środki niewerbalne) w przypadku, gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu.

11. Zdający posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

IV etap edukacyjny (poziom podstawowy i rozszerzony)

Poziom IV.1.P i poziom IV.1.R

Uwaga

(**) dwoma gwiazdkami oznaczono wymagania, których opanowanie będzie sprawdzane w części ustnej egzaminu maturalnego, nieobowiązkowej w 2021 r. 
Przystąpić do niej mogą osoby, którym wynik z części ustnej jest potrzebny w postępowaniu rekrutacyjnym do szkoły wyższej za granicą.

P. PODSTAWOWY

P. ROZSZERZONY

1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych

1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych

w zakresie następujących tematów:

1) człowiek (np. dane personalne, wygląd zewnętrzny, cechy charakteru, uczucia i emocje, zainteresowania, problemy etyczne - tylko poziom rozszerzony);

2) dom (np. miejsce zamieszkania, opis domu, pomieszczeń domu i ich wyposażenia, wynajmowanie, kupno i sprzedaż mieszkania);

3) szkoła (np. przedmioty nauczania, oceny i wymagania, życie szkoły, kształcenie pozaszkolne);

4) praca (np. zawody i związane z nimi czynności, warunki pracy i zatrudnienia, praca dorywcza, rynek pracy - tylko poziom rozszerzony);

5) życie rodzinne i towarzyskie (np. okresy życia, członkowie rodziny, koledzy, przyjaciele, czynności życia codziennego, formy spędzania czasu wolnego, święta i uroczystości, styl życia, konflikty i problemy);

6) żywienie (np. artykuły spożywcze, posiłki i ich przygotowanie, lokale gastronomiczne, diety);

7) zakupy i usługi (np. rodzaje sklepów, towary, sprzedawanie i kupowanie, reklama, korzystanie z usług, środki płatnicze - tylko poziom rozszerzony, banki - tylko poziom rozszerzony, ubezpieczenia - tylko poziom rozszerzony);

8) podróżowanie i turystyka (np. środki transportu, informacja turystyczna, baza noclegowa, wycieczki, zwiedzanie, wypadki - tylko poziom rozszerzony);

9) kultura (np. dziedziny kultury, twórcy i ich dzieła, uczestnictwo w kulturze, media);

10) sport (np. dyscypliny sportu, sprzęt sportowy, imprezy sportowe, sport wyczynowy);

11) zdrowie (np. samopoczucie, choroby, ich objawy i leczenie, higieniczny tryb życia, niepełnosprawni, uzależnienia, ochrona zdrowia);

12) nauka i technika (np. odkrycia naukowe, wynalazki, obsługa i korzystanie z podstawowych urządzeń technicznych, awarie - tylko poziom rozszerzony, technologie informacyjno-komunikacyjne);

13) świat przyrody (np. klimat, świat roślin i zwierząt, krajobraz, zagrożenia i ochrona środowiska naturalnego, klęski żywiołowe, katastrofy, przestrzeń kosmiczna - tylko poziom rozszerzony);

14) państwo i społeczeństwo (np. organizacje społeczne i międzynarodowe, przestępczość, polityka społeczna - tylko poziom rozszerzony, gospodarka - tylko poziom rozszerzony);

15) elementy wiedzy o krajach obszaru nauczanego języka oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu międzykulturowego oraz tematyki integracji europejskiej, w tym znajomość problemów pojawiających się na styku różnych kultur i społeczności.

2. Zdający rozumie ze słuchu proste, typowe wypowiedzi (np. instrukcje, komunikaty, ogłoszenia, rozmowy) artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka:

1) określa główną myśl tekstu;

2) określa główną myśl poszczególnych części tekstu;

3) znajduje w tekście określone informacje;

4) określa intencje nadawcy/autora tekstu;

5) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, sytuację, uczestników);

6) w podstawowym zakresie rozróżnia formalny i nieformalny styl wypowiedzi.

2. Zdający rozumie ze słuchu teksty o różnorodnej formie i długości (np. rozmowy, dyskusje, wywiady, wykłady, komunikaty, instrukcje, wiadomości, audycje radiowe).

Zdający spełnia wymagania określone dla poziomu podstawowego, a ponadto:

1) oddziela fakty od opinii;

2) rozróżnia formalny i nieformalny styl wypowiedzi.

3. Zdający rozumie proste wypowiedzi pisemne (np. napisy informacyjne, listy, broszury, ulotki reklamowe, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, instrukcje obsługi, proste artykuły prasowe i teksty narracyjne):

1) określa główną myśl tekstu;

2) określa główną myśl poszczególnych części tekstu;

3) znajduje w tekście określone informacje;

4) określa intencje nadawcy/autora tekstu;

5) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę, formę tekstu);

6) rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu;

7) w podstawowym zakresie rozróżnia formalny i nieformalny styl wypowiedzi.

3. Zdający rozumie wypowiedzi pisemne o różnorodnej formie i długości (np. artykuły prasowe, recenzje, wywiady, teksty literackie).

Zdający spełnia wymagania określone dla poziomu podstawowego, a ponadto:

1) oddziela fakty od opinii;

2) rozróżnia formalny i nieformalny styl wypowiedzi.

**4. Zdający tworzy krótkie, proste, zrozumiałe, wypowiedzi ustne:

1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca, zjawiska i czynności;

2) opowiada o wydarzeniach życia codziennego i komentuje je;

3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;

4) relacjonuje wydarzenia z przeszłości;

5) wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia;

6) przedstawia opinie innych osób;

7) przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań i poglądów;

8) opisuje intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;

9) opisuje doświadczenia swoje i innych osób;

10) wyraża pewność, przypuszczenie, wątpliwości dotyczące zdarzeń z przeszłości, teraźniejszości i przyszłości;

11) w podstawowym zakresie stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

**4. Zdający tworzy płynne i zrozumiałe, dłuższe wypowiedzi ustne.

Zdający spełnia wymagania określone dla poziomu podstawowego, a ponadto:

1) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

5. Zdający tworzy krótkie, proste, zrozumiałe wypowiedzi pisemne (np. wiadomość, e-mail, list prywatny):

1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca, zjawiska i czynności;

2) opisuje wydarzenia życia codziennego i komentuje je;

3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;

4) relacjonuje wydarzenia z przeszłości;

5) wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia;

6) przedstawia opinie innych osób;

7) przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań i poglądów;

8) opisuje intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;

9) opisuje doświadczenia swoje i innych;

10) wyraża pewność, przypuszczenie, wątpliwości dotyczące zdarzeń z przeszłości, teraźniejszości i przyszłości;

11) stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze;

12) w podstawowym zakresie stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

5. Zdający tworzy dłuższe wypowiedzi pisemne (np. list formalny, rozprawka, artykuł), bogate i spójne pod względem treści.

Zdający spełnia wymagania określone dla poziomu podstawowego, a ponadto:

1) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji;

2) przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub rozwiązaniu.

**6. Zdający reaguje ustnie w sposób zrozumiały, w typowych sytuacjach:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia siebie i inne osoby, udziela podstawowych informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę;

3) stosuje formy grzecznościowe;

4) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;

5) prowadzi proste negocjacje w typowych sytuacjach życia codziennego (np. wymiana zakupionego towaru);

6) proponuje, przyjmuje i odrzuca propozycje i sugestie;

7) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

**6. Zdający reaguje ustnie w sposób płynny w różnorodnych, bardziej złożonych sytuacjach w zakresie wymagań określonych dla poziomu podstawowego.

8) wyraża swoje opinie, intencje, preferencje i życzenia, pyta o opinie, preferencje i życzenia innych;

9) wyraża emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie);

10) prosi o radę i udziela rady;

11) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby;

12) wyraża skargę, przeprasza, przyjmuje przeprosiny;

13) prosi o powtórzenie bądź wyjaśnienie tego, co powiedział rozmówca.


7. Zdający reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. e-mail, wiadomość, list prywatny) w typowych sytuacjach:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia siebie i inne osoby, udziela podstawowych informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;

3) prowadzi proste negocjacje (np. uzgadnianie formy spędzania czasu);

4) proponuje, przyjmuje i odrzuca propozycje i sugestie;

5) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

6) wyraża swoje opinie, intencje, preferencje i życzenia, pyta o opinie, preferencje i życzenia innych, zgadza się i sprzeciwia;

7) wyraża emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie);

8) prosi o radę i udziela rady;

9) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby;

10) wyraża skargę, przeprasza, przyjmuje przeprosiny.

7. Zdający reaguje w formie dłuższego, złożonego tekstu pisanego (np. list formalny) w sytuacjach formalnych i nieformalnych.

Zdający spełnia wymagania określone dla poziomu podstawowego, a ponadto:

1) prowadzi negocjacje w trudnych sytuacjach życia codziennego (np. niezasłużone oskarżenie, spowodowanie szkody);

2) ustosunkowuje się do opinii innych osób;

3) przedstawia opinie i argumenty, odpiera argumenty przeciwne;

4) komentuje, akceptuje lub kwestionuje zdanie innych;

5) spekuluje na temat przyczyn i konsekwencji zdarzeń przeszłych i przyszłych;

6) wysuwa i rozważa hipotezy.

8. Zdający przetwarza tekst **ustnie lub pisemnie:

1) przekazuje w języku obcym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) oraz tekstach obcojęzycznych;

2) przekazuje w języku polskim główne myśli lub wybrane informacje z tekstu w języku obcym;

3) przekazuje w języku obcym informacje sformułowane w języku polskim.

8. Zdający przetwarza tekst **ustnie lub pisemnie.

Zdający spełnia wymagania określone dla poziomu podstawowego.

9. Zdający dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. poprawianie błędów).

10. Zdający stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, rozumienie tekstu zawierającego nieznane słowa i zwroty) oraz strategie kompensacyjne (np. parafraza, definicja) w przypadku, gdy nie zna lub nie pamięta jakiegoś wyrazu.

11. Zdający posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

IV etap edukacyjny (poziom dwujęzyczny)

Poziom IV.2

1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych, w tym wyrażeń idiomatycznych, oraz bogatą frazeologią, a także wykazuje się wysokim poziomem poprawności gramatycznej, fonetycznej i ortograficznej, umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w szerokim zakresie tematów, z uwzględnieniem wiedzy o krajach obszaru nauczanego języka (elementów literatury, historii, geografii, socjologii) oraz tematyki integracji europejskiej i problemów pojawiających się na styku różnych kultur i społeczności.

2. Zdający rozumie ze słuchu teksty o różnorodnej tematyce, formie i długości (np. rozmowy, dyskusje, wywiady, wykłady, debaty, komunikaty, instrukcje, wiadomości, audycje radiowe i telewizyjne, filmy), w różnych warunkach odbioru:

1) określa główną myśl tekstu;

2) określa główną myśl poszczególnych części tekstu;

3) znajduje w tekście określone informacje;

4) określa postawy i intencje nadawcy/autora tekstu;

5) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, sytuację, uczestników);

6) oddziela fakty od opinii;

7) określa relacje i uczucia między rozmówcami;

8) rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu;

9) rozróżnia formalny i nieformalny styl tekstu;

10) klasyfikuje informacje i układa je w określonym porządku;

11) rozpoznaje niejednoznaczność wypowiedzi i powodujące ją środki stylistyczne i zjawiska językowe (np. idiomy, homonimy, metafory);

12) rozpoznaje odniesienia do kontekstu cywilizacyjno-kulturowego i znaczenie symboli kulturowych;

13) rozpoznaje znaczenia ukryte, wyrażone pośrednio, aluzje;

14) interpretuje teksty kultury.

3. Zdający rozumie złożone wypowiedzi pisemne o różnorodnej tematyce, formie i długości (np. artykuły prasowe, teksty popularnonaukowe, recenzje, wywiady, teksty literackie):

1) określa główną myśl tekstu;

2) określa główną myśl poszczególnych części tekstu;

3) znajduje w tekście określone informacje;

4) określa postawy i intencje nadawcy/autora tekstu;

5) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę, formę tekstu);

6) oddziela fakty od opinii;

7) rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu;

8) rozróżnia formalny i nieformalny styl tekstu;

9) klasyfikuje informacje i układa je w określonym porządku;

10) rozpoznaje środki stylistyczne i zjawiska językowe powodujące niejednoznaczność wypowiedzi (np. idiomy, homonimy, metafory, ironię);

11) rozpoznaje odniesienia do kontekstu cywilizacyjno-kulturowego i znaczenie symboli kulturowych;

12) rozpoznaje znaczenia ukryte, wyrażone pośrednio, oraz aluzje;

13) interpretuje teksty kultury.

** 4. Zdający tworzy różnorodne, szczegółowe, płynne i zrozumiałe, wieloaspektowe wypowiedzi ustne:

1) szczegółowo opisuje ludzi, przedmioty, miejsca, zjawiska i czynności;

2) opowiada o wydarzeniach życia codziennego i komentuje je;

3) przedstawia fakty i relacjonuje wydarzenia z przeszłości i teraźniejszości;

4) opisuje doświadczenia swoje i innych osób;

5) opisuje intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;

6) wyraża opinie, poglądy i uczucia swoje i innych osób i popiera je trafnymi argumentami i przykładami;

7) wyraża pewność, przypuszczenie, wątpliwości dotyczące zdarzeń z przeszłości, teraźniejszości i przyszłości;

8) przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub rozwiązaniu, kończy wypowiedź konkluzją;

9) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji, dostosowuje styl wypowiedzi do potencjalnego odbiorcy.

5. Zdający tworzy różnorodne wypowiedzi pisemne o określonej długości (np. list formalny, rozprawka, artykuł), bogate i spójne pod względem treści:

1) szczegółowo opisuje ludzi, przedmioty, miejsca, zjawiska i czynności;

2) opisuje wydarzenia życia codziennego i komentuje je;

3) przedstawia fakty i relacjonuje wydarzenia z przeszłości i teraźniejszości;

4) opisuje doświadczenia swoje i innych osób;

5) opisuje intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;

6) wyraża opinie, poglądy i uczucia swoje i innych osób i popiera je trafnymi argumentami i przykładami;

7) wyraża pewność, przypuszczenie, wątpliwości dotyczące zdarzeń z przeszłości, teraźniejszości i przyszłości;

8) przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub rozwiązaniu, kończy wypowiedź konkluzją;

9) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji, dostosowuje styl wypowiedzi do potencjalnego odbiorcy;

10) stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.

** 6. Zdający reaguje ustnie w sposób płynny w różnorodnych, także złożonych sytuacjach:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia siebie i inne osoby, udziela informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) stosuje formy grzecznościowe i dostosowuje styl wypowiedzi do odbiorcy;

3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;

4) prosi o powtórzenie bądź wyjaśnienie tego, co powiedział rozmówca;

5) proponuje, przyjmuje i odrzuca propozycje i sugestie;

6) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

7) wyraża swoje opinie, intencje, preferencje i życzenia, pyta o opinie, preferencje i życzenia innych;

8) prosi o radę i udziela rady;

9) wyraża emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie);

10) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby;

11) wyraża skargę, przeprasza, przyjmuje przeprosiny;

12) prowadzi negocjacje, także w trudnych sytuacjach;

13) aktywnie uczestniczy w rozmowie i dyskusji: przedstawia opinie i argumenty, komentuje, zgadza się lub kwestionuje zdanie innych uczestników dyskusji, odpiera argumenty przeciwne, umiejętnie nawiązuje do wypowiedzi innych osób;

14) przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań, poglądów; ocenia je;

15) wysuwa i rozważa hipotezy, spekuluje na temat przyczyn i konsekwencji zdarzeń przeszłych i przyszłych.

7. Zdający reaguje w formie dłuższego, złożonego tekstu pisanego (np. list) w sytuacjach formalnych i nieformalnych:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia się i inne osoby, udziela informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) stosuje formy grzecznościowe i dostosowuje styl wypowiedzi do odbiorcy;

3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;

4) proponuje, przyjmuje i odrzuca propozycje i sugestie;

5) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

6) wyraża swoje opinie, intencje, preferencje i życzenia, pyta o opinie, preferencje i życzenia innych, zgadza się i sprzeciwia;

7) prosi o radę i udziela rady;

8) wyraża emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie);

9) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby;

10) wyraża skargę, przeprasza, przyjmuje przeprosiny;

11) prowadzi negocjacje, także w trudnych sytuacjach;

12) przedstawia opinie i argumenty, ustosunkowuje się do opinii innych osób, odpiera argumenty przeciwne;

13) przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań, poglądów;

14) wysuwa i rozważa hipotezy, spekuluje na temat przyczyn i konsekwencji zdarzeń przeszłych i przyszłych.

8. Zdający przetwarza **ustnie lub pisemnie teksty z różnych dziedzin życia, o różnej długości i stopniu złożoności:

1) przekazuje informację usłyszaną lub przeczytaną w języku obcym;

2) przekazuje w języku obcym informacje sformułowane w języku polskim;

3) przekazuje informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, tabelach, symbolach, piktogramach);

4) streszcza fragment usłyszanego lub przeczytanego tekstu;

5) sporządza szczegółowe notatki z wysłuchanego tekstu.

9. Zdający dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. poprawianie błędów), a także świadomie pracuje nad redakcją swoich tekstów (planuje wypowiedź, poprawia błędy).

10. Zdający stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, rozumienie tekstu zawierającego nieznane słowa i zwroty) oraz strategie kompensacyjne (np. parafraza, definicja) w przypadku, gdy nie zna lub nie pamięta jakiegoś wyrazu.

11. Zdający posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).


Uwaga

(**) dwoma gwiazdkami oznaczono wymagania, których opanowanie będzie sprawdzane w części ustnej egzaminu maturalnego, nieobowiązkowej w 2021 r. 
Przystąpić do niej mogą osoby, którym wynik z części ustnej jest potrzebny w postępowaniu rekrutacyjnym do szkoły wyższej za granicą.

Polityka Prywatności